ناصر الدين شاه قاجار
19
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
در روى تپه واقع است . پانصد ششصد خانوار « 1 » دارد . تلگرافخانه در اينجا هست كه با همهجا حرف مىزند . تلگرافچى دارد معتمد الملك اين حرف [ را ] مىزد . پيش از اينكه به غرقآباد برسيم در صحرا به ناهار افتاديم . حرم هم آمد ، گذشت . ميرشكار جهانگير را فرستاده بود كه آهو هست . بعد زنها آمدند . گفتند آهوها رفتهاند . ما هم به كالسكه نشسته رانديم هى رانديم ، رانديم ، مگر به منزل مىرسيم ، گردوخاك به طورى بود كه آدم را خفه مىكرد . باد هم از پشت مىوزيد . خلاصه همه مردم امروز خسته و لكنته « 2 » شدند . يك فرسنگ به منزل مانده سوار اسب شدم . از توى دهات و باغات رانديم . كنار رودخانه مزلقان بسيار باصفاست . رودخانه وسيعى درهء وسيعى ، اطراف ، ده و باغ و كوه ، در بهار بايد خيلى خوب جائى باشد . حالا آبش كم بود خلاصه دو ساعت به غروب مانده وارد منزل شديم . اردو ، نيم فرسنگ هم از ده نوبران بالاتر افتاده است حرم هم غروبى آمدند . بسيار دير . گربهها « 3 » را آورده بودند . اما خسته بودند بناى اطراق فردا را گذاشتيم ، كه بسيار لازم بود . شب بعد از شام عرفانچى آمد . قدرى روزنامه خواند بعد خوابيديم . هواى اينجا ييلاق و سرد است . اسم كوههاى دست چپ سارىقبه ، دوزلاخ ، چون معدن نمك دارد ، دوزلاخ مىگويند . پشت اين كوه بلوكمرّه است ، كه جزء ساوه است ، و اين كوه راهى است [ كه ] به تفرش عراق « 4 » مىرود . دهاتى كه در دست راست و كنار رودخانه مزلقانچاى است ، سوسن نقى ، قيطانيه ، امام زاده ، رازيان ، وندهلقان ، خياجيك صفىآباد ، پلنگآباد ، چلگزى ، در بالاى كوه واقع است . ييلاق است . آقرود ، نور الدين ، قازلىآباد ، در توى كوه است . محمد رحيم خان قاجار ، شامبياتى و محمد حسن خان قاجار ، امروز ديده شدند . [ 264 ] كهك كه الى اينجا ، طايفهء بيگدلى مىنشيند . دهات خلج نشين كنار رودخانه : سيلآباد ،
--> ( 1 ) . اصل خانهوار ( 2 ) . خسته و درمانده و از كار افتاده ( 3 ) . اصل : گربها ( 4 ) . اراك كنونى